Jak ubiegać się o przedszkole (barnehage) po zakończeniu głównego naboru?

Tak, wniosek o miejsce w przedszkolu (barnehage) można złożyć także po zakończeniu głównego naboru (hovedopptak) — tak jest na przykład w Oslo i Bergen. Trzeba jednak liczyć się z tym, że dziecko dostanie miejsce dopiero wtedy, gdy w wybranej placówce jakieś się zwolni. Ustawowe prawo do miejsca (rett til barnehageplass) zależy od wieku dziecka, a w gminach takich jak Oslo i Bergen także od złożenia wniosku w głównym terminie. Złóż wniosek jak najszybciej, wpisz rzeczywistą datę rozpoczęcia i sprawdzaj wiadomości z gminy.

Poradnik jest dla rodzin, które przeprowadzają się do Norwegii albo w obrębie Norwegii po głównym naborze, i dla rodziców, którzy potrzebują przedszkola w trakcie roku. Zasady ustawowe dotyczą całego kraju, ale terminy, formularze i sposób przydzielania miejsc ustala każda gmina. Oslo i Bergen opisujemy jako przykłady, nie jako reguły dla całej Norwegii. Poradnik nie obejmuje opłat za przedszkole, zniżek ani odwołań od decyzji.

Na czym polega prawo do miejsca w przedszkolu?

Ustawa o przedszkolach (barnehageloven, § 16) przyznaje prawo do miejsca na wniosek:

• dziecku, które kończy rok najpóźniej do końca sierpnia w roku złożenia wniosku — miejsce od sierpnia;
• dziecku, które kończy rok we wrześniu, październiku albo listopadzie w roku złożenia wniosku — miejsce najpóźniej do końca miesiąca, w którym kończy rok.

Prawo dotyczy gminy, w której dziecko mieszka. Termin składania wniosków (søknadsfrist) nie jest wpisany w ustawę: ustala go gmina. Dlatego nie przenoś terminu z jednej gminy na inną i sprawdź go na stronie gminy, w której będziecie mieszkać.

Według ustawy wszystkie zatwierdzone przedszkola w gminie, gminne i prywatne, współpracują przy przyjmowaniu dzieci, a gmina organizuje wspólny proces przyjęć.

Co zmienia wniosek złożony po głównym terminie?

W Oslo i Bergen główny termin to 1 marca. Oslo podaje wprost, że prawo do miejsca dotyczy dzieci, które nie mają jeszcze miejsca w przedszkolu i złożyły wniosek w terminie. Wniosek złożony później nie daje więc w Oslo gwarancji miejsca od wybranej daty: dziecko może dostać miejsce w bieżących przyjęciach, gdy jakieś się zwolni.

Bergen zaznacza, że nie da się przewidzieć, kiedy zwolni się miejsce w wybranym przedszkolu ani jak długo trzeba będzie czekać. Miejsca zwalniają się m.in. wtedy, gdy najstarsze dzieci w sierpniu idą do szkoły, gdy rodzice rezygnują z miejsca albo gdy otwiera się nowe przedszkole.

Uwaga: data rozpoczęcia, którą wpiszesz we wniosku, to twoje życzenie, a nie termin przyjęcia. Przy wniosku złożonym po głównym terminie zaplanuj opiekę nad dzieckiem na czas oczekiwania.

Jak to wygląda w Oslo?

Przykład gminy Oslo:

• termin głównego naboru to 1 marca; 1 czerwca jest terminem uzupełniającym w głównym naborze dla dzieci, które mają prawo do miejsca;
• wolne miejsca dostępne poza głównym naborem gmina przydziela na bieżąco dzieciom, które mają już miejsce, i tym, które go nie mają; na te bieżące przyjęcia nie ma terminu;
• we wniosku możesz wybrać do siedmiu przedszkoli naraz;
• wniosek jest ważny, dopóki nie dostaniesz oferty albo sam go nie usuniesz;
• wniosek możesz złożyć, zanim zamieszkacie w Oslo, ale w dniu rozpoczęcia dziecko musi mieć adres zamieszkania w Oslo;
• miejsce w przedszkolu gminnym trzeba zająć w ciągu miesiąca od zaproponowanej daty rozpoczęcia, a opłata należy się od daty podanej w piśmie z ofertą.

Oslo radzi też rodzicom starszych dzieci bez miejsca, żeby składali wniosek przed 1 marca z rozpoczęciem w sierpniu, bo wtedy wolnych miejsc jest najwięcej. Pytania możesz zadać centrum kontaktowemu ds. przedszkoli (Kontaktsenteret for barnehage), tel. 23 68 08 30, od poniedziałku do piątku w godz. 9:00–15:00.

Jak to wygląda w Bergen?

Przykład gminy Bergen:

• wniosek można złożyć przez cały rok, gdy dziecko ma już norweski numer identyfikacyjny (fødselsnummer); ten sam formularz służy do głównego naboru (hovedopptak), naboru uzupełniającego (suppleringsopptak) i naboru na zmianę przedszkola (overflyttingsopptak);
• przyjęcia w naborze uzupełniającym trwają przez cały rok: wolne miejsca przedszkole przydziela według swoich kryteriów przyjęć; rozpatruje się wnioski zarówno dzieci, które mają już miejsce, jak i tych, które go nie mają, jeśli przedszkole ma wolne miejsca i prowadzi przyjęcia;
• we wniosku możesz wpisać do trzech przedszkoli;
• możesz sam zapytać wybrane przedszkola o wolne miejsca; gmina publikuje też wykaz przedszkoli, które mają wolne miejsca i nie mają dzieci na liście oczekujących (venteliste);
• żeby dostać ofertę w przedszkolu gminnym, najpóźniej w dniu rozpoczęcia trzeba mieszkać w Bergen; jeśli dopiero się przeprowadzasz, wpisz to we wniosku;
• każde przedszkole ma własne zasady pierwszeństwa; większość układa listę oczekujących najpierw według pierwszeństwa, a potem według daty urodzenia, osobno dla dzieci poniżej i powyżej trzech lat.

Jak złożyć wniosek krok po kroku?

1. Ustal, w której gminie będziecie mieszkać, i znajdź na jej stronie informacje o przedszkolach (barnehage, søke barnehageplass).
2. Sprawdź, jak ta gmina przyjmuje dzieci po głównym naborze: czy wnioski przyjmuje przez cały rok i ile przedszkoli możesz wybrać.
3. Wybierz przedszkola. Sprawdź, czy przyjmują dzieci w wieku twojego dziecka, a przy prywatnych przeczytaj ich regulamin (vedtekter).
4. Złóż wniosek przez formularz gminy. Wpisz datę, od której naprawdę potrzebujesz miejsca. Jeśli dopiero się przeprowadzasz, podaj planowany adres i datę przeprowadzki, jeśli formularz o to pyta.
5. Gdy zmieni się adres, data albo lista przedszkoli, popraw złożony wniosek; w Bergen zrobisz to po zalogowaniu przez ID-porten.
6. Regularnie sprawdzaj skrzynkę cyfrową i pocztę e-mail, żeby nie przegapić oferty.

Co zrobić, gdy dziecko nie ma jeszcze norweskiego numeru?

Gminy rozwiązują to różnie:

• Oslo: do wniosku ty i dziecko potrzebujecie norweskiego numeru fødselsnummer albo D-nummer, a także numeru telefonu komórkowego i adresu e-mail. Bez tych numerów możesz na stronie gminy zamówić numer zastępczy (fikcyjny) do użycia we wniosku.
• Bergen: bez fødselsnummer albo bez logowania MinID skontaktuj się z biurem obsługi mieszkańców (Innbyggerservice); pomoże ono założyć wniosek. Bez fødselsnummer możesz też poprosić gminny urząd ds. przedszkoli (barnehagemyndighet) przez formularz kontaktowy o przesłanie oferty e-mailem.

Jak dostać fødselsnummer po przeprowadzce, wyjaśnia poradnik o zgłoszeniu przeprowadzki do Norwegii.

Jak odpowiedzieć na ofertę miejsca?

Termin i sposób odpowiedzi znajdziesz w piśmie z ofertą (tilbud om plass). Przykład Bergen:

• ofertę dostajesz do cyfrowej skrzynki pocztowej (Digipost albo e-Boks); bez niej — do Altinn, a jeśli nie przeczytasz pisma w Altinn w ciągu dwóch dni, gmina wyśle je pocztą;
• na odpowiedź masz pięć dni; termin jest podany w piśmie;
• możesz przyjąć albo odrzucić ofertę i jednocześnie zostać na liście oczekujących do przedszkola z pierwszego wyboru;
• jeśli nie odpowiesz w terminie, oferta i cały wniosek zostają usunięte;
• przyjmując ofertę, potwierdzasz, że znasz regulamin przedszkola, dlatego przeczytaj go wcześniej, np. zasady wypowiedzenia miejsca.

W Oslo miejsce w przedszkolu gminnym trzeba zająć w ciągu miesiąca od zaproponowanej daty rozpoczęcia, a w przedszkolach prywatnych decyduje o tym ich regulamin.

Na co uważać przy przedszkolach prywatnych?

Przedszkola prywatne mają własne regulaminy, które określają m.in. kolejność przyjęć i termin zajęcia miejsca. Oslo zwraca uwagę, że wiele prywatnych przedszkoli zapełnia miejsca wiosną, a niektóre zakładają rozpoczęcie w sierpniu. Przed wpisaniem prywatnego przedszkola na listę przeczytaj jego regulamin i w razie wątpliwości zapytaj przedszkole bezpośrednio.

Co jeszcze załatwić przy przeprowadzce z dzieckiem?

• Starsze dziecko zapisz do szkoły: zobacz jak zapisać dziecko do szkoły w Norwegii w trakcie roku.
• Małe dziecko zgłoś do gminnej poradni: zobacz jak umówić dziecko do helsestasjon po przeprowadzce.

Poradnik opiera się na ustawie o przedszkolach w serwisie Lovdata, objaśnieniach przepisów Utdanningsdirektoratet oraz stronach gmin Oslo i Bergen.