Jak zgłosić nieobecność z powodu chorego dziecka?

Jeśli pracujesz na umowie o pracę w Norwegii i musisz zostać z chorym dzieckiem, zgłoś nieobecność pracodawcy jako dzień opieki (omsorgsdag). W typowej sytuacji firma wypłaca świadczenie za dni opieki (omsorgspenger), a ty nie składasz osobnego wniosku do norweskiego urzędu pracy i świadczeń (NAV) za każdą nieobecność. Sprawdź swoją pulę, sposób zgłoszenia i wymagane potwierdzenie choroby.

Ustal, czy możesz skorzystać z dni opieki

Zwykłe dni opieki służą pracownikowi, który musi zrezygnować z zaplanowanej pracy, ponieważ dziecko potrzebuje opieki z powodu choroby. Prawo może przysługiwać również wtedy, gdy choruje osoba zwykle zajmująca się dzieckiem. Chodzi zasadniczo o rodzica lub rodzica zastępczego, z którym dziecko mieszka. Przy uzgodnionym stałym zamieszkaniu u obojga rodziców (delt fast bosted) dziecko mieszka u każdego z nich.

Do wypłaty potrzebne są członkostwo w norweskim systemie ubezpieczeń społecznych (folketrygden) i rzeczywista utrata dochodu z pracy. NAV wskazuje zmniejszenie czasu pracy lub dochodu o co najmniej 20%. Świadczenie nie przysługuje osobie, która ukończyła 70 lat. Podstawowy wariant zakłada co najmniej cztery tygodnie pracy przed nieobecnością.

Prawo do wolnego oraz prawo do pieniędzy ocenia się oddzielnie. Możesz mieć ustawowe prawo do nieobecności, choć nie spełniasz warunków wypłaty. Dotyczy to także osób na części etatu i umowach terminowych.

Sprawdź swoją roczną pulę

Zwykła pula zależy od liczby dzieci, nad którymi sprawujesz opiekę i które mieszczą się w granicy wieku:

Dziecko uwzględnia się do końca roku kalendarzowego, w którym kończy 12 lat. Starsze dziecko nie zwiększa zwykłej puli. Dni są wspólne dla wszystkich uprawnionych dzieci; nie otrzymujesz osobnych dziesięciu dni na każde z nich.

Przy wspólnym zamieszkaniu rodziców ze wspólnymi dziećmi każde z rodziców ma własną pulę, jeśli spełnia warunki. Zwykłych dni nie można swobodnie przekazywać sobie nawzajem. Niewykorzystane dni nie przechodzą na kolejny rok.

Powyższa tabela dotyczy zwykłych uprawnień. Jeśli masz decyzję o dodatkowych dniach, sprawdź saldo również z uwzględnieniem tej decyzji.

Zgłoś nieobecność zgodnie z zasadami firmy

Powiadom pracodawcę, gdy wiesz, że opieka uniemożliwi ci przyjście do pracy. Użyj sposobu przyjętego w firmie: telefonu do przełożonego, systemu kadrowego lub aplikacji do zgłaszania nieobecności. Ustal, czy po rozmowie trzeba jeszcze uzupełnić formularz.

Przekaż konkretnie:

• że korzystasz z nieobecności z powodu choroby dziecka lub jego opiekuna;
• jakiej daty i zaplanowanej zmiany dotyczy zgłoszenie;
• czy nieobecność obejmie cały dzień, czy jego część;
• kiedy możesz przekazać informację o dalszej potrzebie opieki.

Przykładowa wiadomość: „Zgłaszam nieobecność na dzisiejszej zmianie, ponieważ muszę opiekować się chorym dzieckiem. Proszę o zarejestrowanie dnia opieki. Dam znać, czy jutro opieka będzie nadal konieczna”. Dostosuj ją do rzeczywistej sytuacji.

Jeżeli spełniasz ustawowe warunki wolnego, pracodawca nie może odmówić go wyłącznie dlatego, że w firmowym systemie zgłoszenie nazywa się „wnioskiem”. Zachowaj potwierdzenie przekazania informacji.

Policz dni według grafiku

Z puli odejmujesz dni, w których opieka zastępuje zaplanowaną pracę. Dzień wolny w grafiku nie zużywa puli. Natomiast sobota lub niedziela może być dniem opieki, jeżeli właśnie wtedy przypadała twoja praca.

Roczna pula jest wspólna dla wszystkich zatrudnień. Druga umowa ani zmiana firmy nie tworzą nowego limitu. Prowadź własne zestawienie dat wykorzystanych u poszczególnych pracodawców. Nowy pracodawca może zażądać potwierdzenia od poprzedniego, ile dni już wykorzystano.

Część etatu nie oznacza automatycznie proporcjonalnego obcięcia liczby dni. Znaczenie ma twój rzeczywisty rozkład pracy. Według informacji NAV o omsorgspenger zmiana przechodząca przez północ liczy się jako jeden dzień opieki.

Pracodawca może dopuścić rozliczanie części dnia. Ustal to przed rozliczeniem: dwie połowy dnia mogą wtedy zużyć łącznie jeden dzień. Jeśli firma nie stosuje częściowych dni, każda taka nieobecność może zużyć pełny dzień. Nie zakładaj samodzielnie, że system zapisze kilka godzin jako ułamek puli.

Kiedy wystarczy egenmelding, a kiedy potrzebny jest lekarz?

Przez pierwsze trzy dni kalendarzowe danego ciągłego okresu nieobecności korzystasz wobec pracodawcy z własnego oświadczenia o przyczynie nieobecności (egenmelding). Od czwartego dnia pracodawca może zażądać zaświadczenia lekarskiego (legeerklæring) potwierdzającego chorobę dziecka lub opiekuna. Firma może również akceptować oświadczenie przez dłuższy okres.

Tu obowiązuje inne liczenie niż przy odejmowaniu dni z puli. Jeśli opiekujesz się dzieckiem od piątku, sobotę i niedzielę masz wolne, a w poniedziałek nadal nie możesz pracować, poniedziałek jest czwartym kolejnym dniem. Zaświadczenie może być potrzebne od poniedziałku, choć z puli schodzą tylko piątek i poniedziałek.

Jeżeli po piątkowej nieobecności wracasz do pracy w poniedziałek, wykorzystujesz jeden dzień. Sam upływ weekendu nie tworzy obowiązku przedstawienia zaświadczenia za piątek.

Przy bezpośrednim wniosku o wypłatę z NAV zaświadczenie jest wymagane od czwartego ciągłego dnia; nie zależy to od decyzji pracodawcy. Lekarz może sporządzić je w zwykłej formie pisemnej, bez odrębnego formularza NAV. Powiedz lekarzowi, od kiedy trwa nieobecność i od jakiej daty dokument jest potrzebny.

Kto wypłaca pieniądze i jak ustala kwotę?

Jeżeli pracujesz u obecnego pracodawcy co najmniej cztery tygodnie i spełniasz warunki omsorgspenger, firma wypłaca świadczenie za wszystkie przysługujące dni. Sama finansuje pierwsze dziesięć, a od jedenastego może wystąpić o zwrot do NAV.

Przykładowo przy zwykłej puli piętnastu dni za dzień jedenasty nadal rozliczasz nieobecność z firmą. Jej rozliczenie refundacji z NAV nie oznacza, że musisz samodzielnie składać wniosek o tę wypłatę.

Omsorgspenger oblicza się według zasad świadczenia chorobowego: to 100% ustalonej podstawy, z ustawowym ograniczeniem do sześciokrotności kwoty bazowej ubezpieczeń społecznych, czyli 6 G. Pełna podstawa nie zawsze oznacza całą dotychczasową pensję. Sprawdź w kadrach podstawę obliczenia oraz ewentualne korzystniejsze zasady z umowy lub układu zbiorowego.

Strona NAV o omsorgspenger podaje jako warunek roczny dochód co najmniej 68 275 NOK, czyli połowę kwoty bazowej (0,5 G). Zasady stosowania tego progu mogą się różnić, dlatego przy niskim dochodzie z niewielkiego etatu sprawdź swoją sytuację w NAV.

Kiedy składać wniosek do NAV?

Osobny wniosek jest potrzebny w wyjątkowej sytuacji, gdy świadczenia nie wypłaca pracodawca. Może tak być po niedawnej zmianie pracy: masz wymagany okres uprawniający do świadczenia, lecz nie upłynęły jeszcze cztery tygodnie zatrudnienia u obecnego pracodawcy.

Przy ocenie uprawnień okresy pobierania niektórych świadczeń, między innymi chorobowego i rodzicielskiego, mogą zastępować okres pracy. Sam krótki staż w nowej firmie nie przesądza zatem, że nie dostaniesz pieniędzy. NAV ocenia twoją sytuację i spełnienie warunków.

Ta ścieżka służy również wtedy, gdy firma kwestionuje prawo do wypłaty. Poproś ją o pisemne wyjaśnienie odmowy. Możesz następnie złożyć wniosek o omsorgspenger, gdy pracodawca nie wypłaca świadczenia — NAV 09-09.01. Strona udostępnia wariant elektroniczny z logowaniem oraz możliwość przygotowania papierowego wniosku do wysłania pocztą.

Przygotuj dokumenty i pilnuj terminu

Do wniosku przygotuj wykaz nieobecności i wykorzystanych dni, dane zatrudnienia, wymagane zaświadczenie lekarskie oraz pisemne stanowisko firmy, jeśli przyczyną jest spór o wypłatę. Zachowaj grafik, zgłoszenia nieobecności i rozliczenia wynagrodzenia, aby móc wyjaśnić rozbieżności.

Pracodawca przesyła do NAV informację o dochodach (inntektsmelding). Gdy kwestionuje nieobecność, powinien również przekazać wyjaśnienie. W dokumentach na swoim koncie NAV możesz sprawdzić, czy informacja o dochodach dotarła. Samo wysłanie twojego wniosku nie zastępuje tego dokumentu.

Wniosek złóż bez zwłoki, gdy tylko wiesz, że pracodawca nie wypłaci świadczenia. Jeżeli składasz go po dłuższym czasie od nieobecności, wyjaśnij NAV przyczynę opóźnienia.

NAV publikuje informacje o czasie rozpatrywania spraw na stronie o czasie obsługi; sprawdź tam, czy podano go dla omsorgspenger. Gdy potrzebujesz zaświadczenia, zapytaj gabinet o sposób jego uzyskania i ewentualną opłatę.

Co zrobić po odmowie lub wykorzystaniu dni?

Jeśli otrzymasz odmowną decyzję NAV, sprawdź jej uzasadnienie oraz pouczenie o terminie odwołania. W odwołaniu dotyczącym omsorgspenger wskaż decyzję, kwestionowane daty lub wyliczenie i dołącz dowody. Najpierw sprawę ponownie bada jednostka, która wydała decyzję; jeśli jej nie zmieni, przekazuje odwołanie do instancji odwoławczej NAV (Nav klageinstans).

Spór o samo prawo do nieobecności możesz skierować do komisji rozstrzygającej określone spory pracownicze (Tvisteløsningsnemnda). Masz na to cztery tygodnie od otrzymania pierwszej pisemnej odmowy pracodawcy. Prośba o dodatkowe uzasadnienie nie zatrzymuje tego terminu. Instrukcja komisji dotycząca sporów o wolne wskazuje dokumenty i kanał zgłoszenia.

Po wyczerpaniu zwykłej puli samo zaświadczenie o kolejnej chorobie nie dodaje dni. Ustal z pracodawcą dalsze rozwiązanie, np. uzgodnione wolne lub wykorzystanie urlopu. Zwykłe ferie, dni organizacyjne w szkole i rutynowa kontrola zdrowego dziecka nie stanowią podstawy omsorgspenger. Wizyta związana z chorobą może nią być, nawet gdy dziecko w dniu wizyty nie wymaga już opieki w domu.