Nieznane sprawdzenie zdolności kredytowej w Norwegii: jak je wyjaśnić

Jeśli otrzymasz norweskie powiadomienie o sprawdzeniu zdolności kredytowej (gjenpartsbrev) i nie wiesz, dlaczego sprawdzono twoją zdolność kredytową, najpierw ustal firmę zamawiającą sprawdzenie. To do niej skieruj pisemne pytanie o przyczynę i podstawę wykorzystania danych. Sam fakt, że nie pamiętasz wyrażenia zgody, nie przesądza jeszcze o naruszeniu prawa.

Odczytaj powiadomienie

Gjenpartsbrev informuje, kto uzyskał dane i jakie informacje zostały przekazane. Zachowaj cały dokument i datę zapytania. Nie ograniczaj się do zrzutu ekranu z samym tytułem wiadomości.

Biuro informacji kredytowej Creditsafe wyjaśnia, że dane zamawiającej firmy znajdują się w powiadomieniu. Biuro informacji kredytowej nie odpowiada na pytanie, dlaczego firma zamówiła sprawdzenie — o to trzeba zapytać samą firmę, której dane kontaktowe są w powiadomieniu.

Zapytaj firmę na piśmie

Podaj datę sprawdzenia i poproś o wyjaśnienie:

• z jaką umową, wnioskiem lub transakcją powiązano zapytanie;
• dlaczego sprawdzenie było potrzebne;
• na jakiej podstawie prawnej wykorzystano dane;
• jak wyjaśnić sprawę, jeżeli wskazany wniosek nie pochodzi od ciebie.

Własną sytuację opisz konkretnie, na przykład: „Nie zawierano ze mną u państwa umowy kredytu ani abonamentu i nie składano w moim imieniu takiego wniosku”. Zachowaj wysłane pismo i potwierdzenie doręczenia.

Norweski urząd ochrony danych (Datatilsynet) wskazuje (strona opublikowana 01.07.2022), że odpowiedź powinna nadejść możliwie szybko, najpóźniej w ciągu miesiąca od otrzymania twojego pytania.

Oceń wyjaśnienie, a nie tylko brak zgody

Firma musi mieć ważną podstawę sprawdzenia. Może nią być uzasadniona potrzeba oceny ryzyka przy zakupie na fakturę lub na raty, wniosku o kredyt, nowym abonamencie albo najmie mieszkania. Sprawdzenie bywa też uzasadnione poza zakupami na kredyt, np. przy rekrutacji na stanowisko ze znaczną odpowiedzialnością finansową. Zgoda nie jest jedyną możliwą podstawą.

Z kolei prywatna ciekawość pracownika firmy nie uzasadnia przeglądania cudzej sytuacji finansowej. Jeśli odpowiedź nie odpowiada twoim okolicznościom, poproś o ponowne wyjaśnienie i kontakt do inspektora ochrony danych, jeżeli został wyznaczony.

Gdy podejrzewasz wykorzystanie tożsamości

Pytania i odpowiedzi Datatilsynet wskazują, że nieznane zapytanie może wiązać się z kradzieżą tożsamości. Nie ignoruj więc odpowiedzi o pożyczce zaciągniętej bez twojej wiedzy. Zapytaj firmę, która zamówiła sprawdzenie, dlaczego to zrobiła, i zachowaj całą korespondencję.

Możesz też rozważyć dobrowolną, bezpłatną blokadę zapytań (kredittsperre), którą ustawiasz bezpośrednio w każdym biurze informacji kredytowej przy użyciu elektronicznego identyfikatora i możesz w każdej chwili znieść. Blokada zwykle utrudnia również twoje własne zakupy na kredyt i nie obejmuje przekazywania danych bankom i instytucjom finansowym do ich oceny ryzyka ani zapytań firm windykacyjnych przy porządkowaniu danych w portfelu należności (porteføljevask) oraz przy ocenie i dochodzeniu należności. Jeśli firma nie wyjaśnia sprawy lub nie zgadzasz się ze sprawdzeniem, zwróć się do jej inspektora ochrony danych (personvernombud), jeżeli został wyznaczony, dołączając powiadomienie oraz dotychczasową korespondencję.