Jak przygotować się do przejazdu przez przełęcz w kolumnie za pługiem?

Gdy na norweskiej przełęczy (fjellovergang) wprowadzono jazdę w kolumnie (kolonnekjøring), przez góry przeprowadza cię załoga pługów: jeden pojazd jedzie na czele kolumny, drugi na jej końcu. Przed dojazdem do miejsca formowania kolumny zatankuj do pełna albo naładuj samochód, zabierz ciepłe ubrania, jedzenie i ciepły napój oraz sprawdź komunikaty drogowe. W trakcie przejazdu jedź równo za poprzedzającym autem, nie wyjeżdżaj z kolumny, nie zawracaj i przy postoju nie oddalaj się od samochodu.

Poradnik jest dla kierowców samochodów osobowych, którzy zimą jadą przez przełęcz w Norwegii, zwłaszcza po raz pierwszy. Nie opisuje rozkładów konkretnych odcinków ani przepisów o oponach i nie zastępuje bieżących komunikatów o stanie drogi.

Kiedy przełęcz przejeżdża się w kolumnie?

Według Statens vegvesen na sieci dróg krajowych w Norwegii są 23 przełęcze. Zimą na wielu z nich wprowadza się jazdę w kolumnie, gdy pogoda i warunki na drodze sprawiają, że samodzielna jazda byłaby nieodpowiedzialna. Na czele i na końcu kolumny zawsze jedzie pług (brøytebil) albo pojazd prowadzący (ledebil), a ich kierowcy są ze sobą stale w kontakcie. Kierowca pługu może co jakiś czas zatrzymywać kolumnę, żeby sprawdzić, czy wszyscy jadą dalej.

Przy bardzo złej pogodzie przełęcz zamyka się dla całego ruchu, a drogę zagradza szlaban (bom). Także wtedy załogi nadal odśnieżają drogę, jeśli jest to bezpieczne, żeby można ją było jak najszybciej otworzyć.

Uwaga: nie omijaj szlabanu, nawet jeśli pogoda przy nim nie wygląda źle. Statens vegvesen ostrzega, że wyżej w górach warunki mogą być znacznie gorsze.

Jak sprawdzić, czy przełęcz jest otwarta albo prowadzona w kolumnie?

Sprawdź pogodę i warunki na drodze, zanim wyruszysz. Statens vegvesen podaje kilka sposobów:

• strona vegvesen.no/trafikk z bieżącymi informacjami drogowymi; status ważnych przełęczy i odcinków narażonych na złą pogodę znajdziesz pod adresem vegvesen.no/fjelloverganger;
• aplikacja Vegvesen trafikk — pokazuje status przełęczy i prognozy zamknięć oraz kolumn, obraz z kamer drogowych, a po ustawieniu powiadomień ostrzega o zmianach na wybranych przełęczach;
• telefon centrali ruchu drogowego (veitrafikksentralene) 175 — czynny całą dobę; z zagranicy dzwoń na +47 22 175 175.

W dni dużego ruchu na wjazd do kolumny można długo czekać. Jeśli masz taką możliwość, rozważ inną trasę.

W regionie Finnmark część odcinków ma stałe godziny jazdy w kolumnie. Sprawdź je na stronie Statens vegvesen przed wyjazdem na konkretny odcinek.

Jak przygotować samochód i siebie?

Na odcinkach prowadzonych w kolumnie nie ma stacji paliw ani stacji ładowania. Przed przełęczą przygotuj:

• pełny bak albo w pełni naładowany akumulator — NAF zwraca uwagę, że czekanie może być długie, a powolna jazda przez góry zużywa dużo paliwa;
• ciepłe ubrania i zimowe buty, a także koc lub dodatkową odzież na wypadek dłuższego postoju;
• jedzenie i ciepły napój;
• latarkę, linkę holowniczą i łopatę do śniegu w miejscu, z którego łatwo je wyjmiesz.

Samochód elektryczny

NAF radzi doładować akumulator przed dojazdem do przełęczy. Jeśli masz wystarczająco dużo prądu, na postoju ogrzewanie w aucie elektrycznym może działać bez spalin, ale mróz i ogrzewanie wyraźnie zwiększają zużycie prądu. Gdy energii zostaje mało, wyłącz urządzenia, które zużywają jej najwięcej, np. ogrzewanie kabiny, ogrzewanie szyb i podgrzewanie foteli.

Kiedy załoga może nie wpuścić cię do kolumny?

Liczba pojazdów w kolumnie jest ograniczona: w kolumnie nie może być więcej osób, niż służby ratunkowe są w stanie ewakuować. Na odcinku może też jechać tylko jedna kolumna naraz.

Załoga pługów może odmówić wjazdu kierowcy, który według niej będzie miał problem z jazdą w kolumnie. Statens vegvesen podaje jako przykłady:

• osoby bez wystarczająco ciepłego ubrania;
• samochody z usterkami technicznymi;
• samochody, które nie są wystarczająco „obute” (skodd) do takiej jazdy; NAF jako przykład podaje łańcuchy (kjettinger).

Jeśli nie zmieścisz się w kolumnie, poczekaj na następną grupę. NAF radzi nie spierać się z załogą: jej członkowie znają lokalne warunki i wiedzą, że akcja ratunkowa w złą pogodę jest trudna i może narazić wiele osób.

Jak jechać w kolumnie?

1. Włącz światła awaryjne (nødblink).
2. Jeśli masz światła przeciwmgłowe, włącz je; NAF zaleca przednie i tylne.
3. Przy mrozie ustaw nawiew tak, żeby na przednią szybę szło zimne powietrze. Zapobiega to oblodzeniu szyby.
4. Utrzymuj kontakt wzrokowy z samochodem przed tobą.
5. Jedź możliwie równym tempem i trzymaj się kolumny.
6. Nie wyjeżdżaj z kolumny i nie próbuj zawracać.
7. Zawsze stosuj się do poleceń załogi pługów.

NAF ostrzega przed przedzieraniem się przez zaporę drogową: kto jedzie na własną rękę, może spotkać pług jadący z naprzeciwka albo wjechać w drogę kolumnie jadącej z drugiej strony przełęczy.

Co zrobić, gdy kolumna stanie?

Jeśli musisz się zatrzymać albo cała kolumna stoi, nie oddalaj się od samochodu. Statens vegvesen i NAF podkreślają, że może to zagrażać życiu.

Gdy stoisz dłużej, zwłaszcza w tunelu, uważaj z pracą silnika na biegu jałowym. Według NAF w tunelu pełnym aut z włączonymi silnikami spaliny mogą stać się groźne dla wszystkich, a wentylacja nie zawsze nadąża. Samochód może też zostać zasypany nawiewanym śniegiem. Na taki postój przydadzą się koc i dodatkowe ubrania.

Gdzie zgłosić niebezpieczną sytuację na drodze?

Pod numerem 175 Statens vegvesen przyjmuje zgłoszenia o niebezpiecznych sytuacjach, np. przedmiotach na jezdni, unieruchomionym aucie czy uszkodzeniu drogi, a także o braku odśnieżania na drogach krajowych i okręgowych (riks- og fylkesvei). Poważne zdarzenia według urzędu zgłasza się policji pod numerem 02800, a gdy potrzebna jest natychmiastowa pomoc, dzwoni się pod numer alarmowy 112. Kiedy dzwonić po pomoc medyczną, wyjaśnia poradnik o dyżurze lekarskim i numerach alarmowych.

Jeśli jeździsz po Norwegii samochodem na polskich tablicach, zobacz też zasady korzystania z auta na polskich tablicach przy czasowej pracy.

Poradnik opiera się na stronach Statens vegvesen oraz na poradniku NAF o jeździe w kolumnie.