# Overgangsstønad po 1 lipca 2026: kto nadal dostanie świadczenie dla samotnego rodzica

- Adres: https://popolsku.no/baza-wiedzy/overgangsstonad-zmiany-od-lipca-2026/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Norwegia
- Dział: Zasiłki i pomoc społeczna
- Stan informacji na dzień: 06.07.2026
- Zweryfikowano: 01.11.2026
- Ostatnia zmiana: 01.11.2026
- Źródła:
  - [NAV — Overgangsstønad: warunki, kwoty, dokumenty i przepisy przejściowe](https://www.nav.no/overgangsstonad-enslig)
  - [NAV — częściowe wygaszanie świadczeń od 1 lipca 2026](https://www.nav.no/delvis-utfasing-enslig-mor-far)
  - [Storting — Lovvedtak 44, treść uchwalonej zmiany § 15-5](https://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Vedtak/Beslutninger/Lovvedtak/2025-2026/vedtak-202526-044/)
  - [NAV — prawa do odwołania i pomoc przy odwołaniu](https://www.nav.no/klagerettigheter)
- Cytowanie: „Overgangsstønad po 1 lipca 2026: kto nadal dostanie świadczenie dla samotnego rodzica”, PoPolsku.no, stan informacji na dzień 06.07.2026, https://popolsku.no/baza-wiedzy/overgangsstonad-zmiany-od-lipca-2026/

---

Po 1 lipca 2026 roku świadczenie przejściowe dla samotnego rodzica (overgangsstønad) nadal istnieje, ale nowe sprawy obejmują znacznie węższą grupę. Zasadniczo chodzi o samotną opiekę nad dzieckiem do końca miesiąca, w którym kończy 14 miesięcy, albo nad dzieckiem wymagającym szczególnego nadzoru, który uniemożliwia pracę. Świadczenie można otrzymać od chwili przejęcia samodzielnej opieki, a w związku z porodem także do dwóch miesięcy przed porodem, jeśli wniosek zostanie złożony w ciągu trzech miesięcy od porodu (§ 15-5 i § 22-13 norweskiej ustawy o ubezpieczeniu społecznym w brzmieniu od 1 lipca 2026 r.). Samo rozstanie i pozostanie z dwuletnim dzieckiem nie wystarcza już do uzyskania tego świadczenia na nowych zasadach.

Osoby objęte wcześniejszym systemem mogą korzystać z przepisów przejściowych. Dlatego przed złożeniem wniosku trzeba ustalić zarówno sytuację rodzinną, jak i historię świadczeń w NAV — norweskim urzędzie pracy i świadczeń.

## Które zasady dotyczą Twojej sprawy

| Sytuacja | Co ma znaczenie |
|---|---|
| Pierwszy wniosek od 1 lipca 2026, bez wcześniejszych świadczeń dla samotnego rodzica | Obowiązuje nowy system: przede wszystkim granica 14 miesięcy albo szczególne potrzeby opiekuńcze dziecka. |
| Świadczenie było już przyznane przed zmianą | Reforma sama w sobie nie odbiera przyznanych uprawnień; nadal trzeba spełniać warunki decyzji. |
| Wniosek złożono przed 1 lipca 2026 i spełniono wcześniejsze warunki | Według NAV zmiany nie obejmują osób, które spełniają warunki i złożyły wniosek przed 1 lipca 2026. |
| W przeszłości były świadczenia, a teraz składasz kolejny wniosek | NAV sprawdzi wcześniejsze okresy i pozostałe uprawnienie. Nie zakładaj samodzielnie, że każda taka sprawa podlega staremu systemowi. |

Dwa systemy mają funkcjonować przejściowo do 30 czerwca 2031 roku. **Nie oznacza to przyznania świadczenia każdej osobie aż do tej daty.** Liczy się niewykorzystany okres, wiek dziecka, ciągłość uprawnień i pozostałe warunki. Według strony NAV (aktualizacja 06.07.2026) w starym systemie podstawowy okres wynosi zwykle maksymalnie 36 miesięcy. NAV wskazuje tam również ograniczenie przerw między okresami pobierania do 12 miesięcy, przy czym przerw sprzed 1 lipca 2026 nie wlicza.

## Co oznacza samotna opieka

Według strony NAV (aktualizacja 06.07.2026) warunkiem jest co najmniej 60% codziennej opieki nad dzieckiem sprawowanej samodzielnie. Liczy się faktyczny udział w codziennej opiece: podział codziennych obowiązków po połowie nie spełnia tego progu.

Trzeba również spełniać warunki dotyczące sytuacji partnerskiej. Wspólne mieszkanie z drugim rodzicem albo z osobą, z którą jesteś w związku, zasadniczo wyklucza status samotnego rodzica dla tego świadczenia. Sam wpis pod innym adresem nie zastępuje oceny rzeczywistego gospodarstwa domowego. Co do zasady nie możesz też mieszkać bardzo blisko drugiego rodzica (np. w tym samym domu lub bloku albo w najbliższym domu przy tej samej ulicy); NAV może zrobić wyjątek, gdy nie mieliście swobodnego wyboru miejsca zamieszkania.

Musisz też być osobą stanu wolnego, w separacji lub po rozwodzie albo mieć złożony wniosek o separację lub rozwód u Fylkesmannen (norweskiego przedstawiciela rządu w okręgu) lub w sądzie. Świadczenie dotyczy rodzica biologicznego lub adopcyjnego albo osoby, która prawnie przejęła władzę rodzicielską; nie przysługuje osobie sprawującej nad dzieckiem pieczę zastępczą (fosterforelder). Warunku samotnego rodzicielstwa nie spełniasz też, jeśli ty lub drugi rodzic dostajecie albo dostawaliście świadczenie dla samotnego rodzica na wspólne dziecko, a teraz macie kolejne wspólne dziecko. NAV nie uzna też, że samotnie zajmujesz się dzieckiem, jeśli spędzasz z drugim rodzicem dziecka tyle czasu, że nie można mówić o samotnym rodzicielstwie.

Według strony NAV (aktualizacja 06.07.2026) co do zasady wymagane jest członkostwo w norweskim systemie ubezpieczenia społecznego (folketrygden) przez ostatnie pięć lat; NAV może zrobić wyjątek, jeśli członkostwo trwało łącznie co najmniej pięć lat po ukończeniu 16 lat, a przerwa była krótsza niż 10 lat. Dla osób z obywatelstwem Polski udokumentowane okresy ubezpieczenia z innych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą zostać zsumowane z norweskimi. Nie należy więc utożsamiać tego warunku z bezwzględnym wymogiem pięciu lat pracy wyłącznie w Norwegii. Co do zasady ty i dziecko musicie przebywać w Norwegii. Osoby z obywatelstwem państwa EOG (i członkowie ich rodzin) mogą zachować świadczenie przy pobycie w innym państwie EOG, jeśli spełniają pozostałe warunki. W niektórych przypadkach prawo do świadczenia może mieć też osoba pracująca w Norwegii, która mieszka z dzieckiem w innym państwie EOG, albo osoba mieszkająca z dzieckiem w innym państwie EOG, gdy drugi rodzic pracuje w Norwegii lub otrzymuje z Norwegii świadczenia albo emeryturę.

## Po standardowym okresie: kiedy możliwy jest wyjątek

Nowe brzmienie § 15-5 norweskiej ustawy o ubezpieczeniu społecznym (folketrygdloven), obowiązujące od 1 lipca 2026 r., pozwala przyznać świadczenie do końca miesiąca, w którym dziecko kończy 18 lat, jeżeli jego niepełnosprawność, choroba lub poważne problemy społeczne powodują szczególne potrzeby nadzoru i uniemożliwiają rodzicowi pracę.

Stan fizyczny lub psychiczny dziecka musi udokumentować lekarz; trzeba też przedstawić dokumentację, że ten stan uniemożliwia ci pracę (§ 15-5 w brzmieniu od 1 lipca 2026 r.). Nie wystarcza sama nazwa rozpoznania. Dokumentacja powinna łączyć stan dziecka z konkretną potrzebą opieki oraz ograniczeniem możliwości zarobkowania rodzica. Warto uporządkować ją według pytań: jakiej pomocy dziecko potrzebuje, kiedy i jak często, kto ją zapewnia oraz dlaczego dostępna opieka nie rozwiązuje problemu.

Osobnym wyjątkiem jest przedłużenie bezpośrednio trwającego okresu świadczenia z powodu przejściowej choroby dziecka, która uniemożliwia pracę. Według § 15-5 w brzmieniu od 1 lipca 2026 r. przedłużenie może wynieść do 24 miesięcy i wymaga zaświadczenia lekarskiego. Nie jest to automatyczna nowa dwuletnia wypłata dla każdej osoby z chorym dzieckiem.

## Jak przygotować wniosek

1. **Zbierz poprzednie decyzje.** Zapisz daty wniosków, przyznane okresy, przerwy i nazwy świadczeń. Ułatwi to ustalenie, czy dotyczą Cię przepisy przejściowe.
2. **Opisz aktualną opiekę.** Podaj datę rozstania, miejsce zamieszkania dziecka i rzeczywisty podział opieki, również wtedy, gdy formalności adresowe nie są jeszcze zakończone.
3. **Przygotuj dokumenty odpowiednie do sytuacji.** Mogą to być porozumienie o kontaktach i opiece, potwierdzenie rozstania, dokument separacji, informacje o ubezpieczeniu w Polsce albo dokumentacja medyczna dziecka.
4. **Wypełnij wniosek NAV.** Ten sam formularz służy pierwszemu wnioskowi oraz wnioskowi o przedłużenie lub rozszerzenie okresu. Wniosek można złożyć elektronicznie albo na papierze.
5. **Zachowaj potwierdzenie wysłania.** Zrób własną listę załączników. Jeżeli NAV poprosi o uzupełnienie, odpowiedz z odniesieniem do numeru sprawy.

Gdy drugi rodzic nie współpracuje przy zmianie adresu, opisz przeszkodę i przedstaw dostępne dowody odrębnego zamieszkania. Nie przedstawiaj starego wpisu w rejestrze jako zgodnego z rzeczywistością tylko dlatego, że nie udało się go poprawić.

## Kwota, aktywność i terminy

Pełna kwota od 1 maja 2026 wynosi **307 235 koron norweskich (NOK) rocznie, czyli 25 603 NOK miesięcznie przed podatkiem**. Dochody mogą zmniejszyć wypłatę; pełna stawka nie jest kwotą gwarantowaną każdej uprawnionej osobie. Według strony NAV (aktualizacja 06.07.2026) przy dochodzie od 5 689 NOK miesięcznie przed podatkiem świadczenie zmniejsza się o 0,45 NOK za każdą koronę ponad tę kwotę, a gdy miesięczny dochód pomnożony przez 12 przekracza 751 000 NOK przed podatkiem, świadczenie nie jest wypłacane. Przy obliczeniu znaczenie mogą mieć także inne świadczenia zastępujące dochód.

Według strony NAV (aktualizacja 06.07.2026) w starym systemie, gdy dziecko ma od roku do 8 lat, zasadniczo obowiązuje aktywność zawodowa na poziomie co najmniej połowy pełnego wymiaru (50%), np. praca albo zatwierdzona nauka, z określonymi wyjątkami. Ten obowiązek nie został przeniesiony do nowego systemu. Nadal jednak, zgodnie z § 15-5 w brzmieniu od 1 lipca 2026 r., wypowiedzenie pracy bez uzasadnionej przyczyny w sześciu miesiącach przed wnioskiem wyklucza świadczenie.

NAV podaje orientacyjnie sześć tygodni rozpatrywania wniosku (strona NAV, aktualizacja 06.07.2026). Nie jest to gwarantowany termin wypłaty. Przy planowaniu budżetu uwzględnij czas potrzebny na uzupełnienie dokumentów i ocenę zagranicznych okresów ubezpieczenia.

## Gdy decyzja jest odmowna lub sytuacja się zmienia

Przeczytaj uzasadnienie decyzji (vedtak). Sprawdź osobno: zastosowany system przepisów, procent opieki, okres ubezpieczenia, wiek dziecka i wyliczenie dochodu. Odwołanie (klage) skieruj zgodnie z pouczeniem do jednostki NAV, która wydała decyzję, w terminie wskazanym w tym piśmie. NAV ponownie oceni sprawę, a jeżeli nie uwzględni odwołania, przekaże je do jednostki odwoławczej NAV (NAV klageinstans).

W odwołaniu wskaż konkretny błąd i oczekiwaną zmianę, np. uwzględnienie potwierdzonych okresów ubezpieczenia z Polski. NAV może pomóc napisać odwołanie; możesz również upoważnić inną osobę do działania w twoim imieniu.

Po przyznaniu świadczenia zgłaszaj zmiany dochodów, wspólnego zamieszkania, podziału opieki i pobytu za granicą. Przyjęcie, że dawna decyzja nadal odpowiada nowej sytuacji, może prowadzić do nieprawidłowych wypłat. Gdy kończy się uprawnienie, poproś NAV o ocenę innych dostępnych form wsparcia odpowiednich do Twojego gospodarstwa domowego.