Jak odliczyć MVA od firmowych zakupów dokonanych przed rejestracją?

Jeśli twoja firma jest już wpisana do norweskiego rejestru MVA (Merverdiavgiftsregisteret), możesz odliczyć naliczony MVA (inngående merverdiavgift) od towarów i usług kupionych do trzech lat przed rejestracją. To odliczenie wsteczne (tilbakegående avgiftsoppgjør). Warunek: zakupy muszą mieć bezpośredni związek ze sprzedażą w zarejestrowanej działalności i nie mogły zostać sprzedane przed rejestracją. Kwotę wpisujesz w deklaracji MVA (mva-melding) za okres rozliczeniowy, w którym firmę zarejestrowano, bez osobnego wniosku.

Poradnik jest dla właścicieli małych firm w Norwegii (np. firmy jednoosobowej), które zostały niedawno zarejestrowane w MVA i mają faktury z okresu przygotowań do działalności. Zasady wynikają z § 8-6 ustawy o MVA (merverdiavgiftsloven), która według § 1-2 obowiązuje na norweskim lądzie stałym i na całym obszarze w granicach morza terytorialnego, ale nie na Svalbardzie, Jan Mayen ani w norweskich terytoriach zależnych (bilandene). Poradnik nie opisuje wcześniejszej rejestracji w MVA ani szczególnych zasad dla nieruchomości i dóbr inwestycyjnych.

Jakie zakupy możesz odliczyć?

Według ustawy odliczenie wsteczne obejmuje towary i usługi kupione do trzech lat przed rejestracją, w takim zakresie, w jakim mają bezpośredni związek ze sprzedażą w zarejestrowanej działalności. Altinn ujmuje to tak: towar nie może być odsprzedany bez MVA i musi służyć działalności opodatkowanej MVA.

Według podręcznika MVA urzędu skarbowego (Skatteetaten, Merverdiavgiftshåndboken):

• odliczenie może dotyczyć wszystkich rodzajów zakupów;
• obejmuje też usługi kupione przed rejestracją, na przykład przy zakładaniu spółki i rejestracji w różnych rejestrach — tak przyjmuje Dyrekcja Podatkowa (Skattedirektoratet);
• zakup nie może być wcześniej używany w działalności hobbystycznej, zanim zaczął służyć działalności opodatkowanej;
• zwykłe warunki prawa do odliczenia obowiązują także przy odliczeniu wstecznym: Sąd Najwyższy (Høyesterett) w wyroku z 29 września 2017 r. uznał, że § 8-6 nie daje szerszego prawa do odliczenia tylko dlatego, że firma nie była jeszcze zarejestrowana w chwili zakupu.

Czego nie odliczysz?

• Towarów i usług sprzedanych przed rejestracją — ustawa wprost je wyłącza.
• Kosztów prywatnych i zakupów do działalności zwolnionej z MVA — według opracowania Sticos wypadają one poza odliczenie.
• Zakupów, których odliczenie jest wyłączone przepisami — kancelaria Tofte Hald wskazuje tu §§ 8-3 i 8-4 ustawy o MVA.
• Zakupów sprzed ponad trzech lat przed rejestracją. Tofte Hald zwraca uwagę, że dlatego warto zarejestrować firmę w MVA, gdy tylko spełni warunki.

Altinn przypomina też ogólną zasadę odliczania MVA: odzyskasz go tylko z zakupów, przy których sprzedawca był zarejestrowany w rejestrze MVA, a na dokumencie sprzedaży jest jego numer organizacyjny i litery MVA. Bez tych danych na opłaconej fakturze odliczenie nie przysługuje. Jeśli nie wiesz, czy sprzedawca był zarejestrowany, sprawdź go w wyszukiwarce danych firm Brønnøysundregistrene.

Które zakupy idą do odliczenia wstecznego, a które do zwykłej deklaracji?

Podręcznik Skatteetaten rozdziela zakupy według okresu rozliczeniowego (termin), w którym firmę zarejestrowano:

• zakupy z okresu rejestracji odliczasz zwykłym trybem w pierwszej deklaracji mva-melding;
• zakupy sprzed okresu rejestracji (do trzech lat przed rejestracją) wchodzą do odliczenia wstecznego.

Jeśli firma składa roczną deklarację mva-melding, granicą jest dwumiesięczny okres, w którym nastąpiła rejestracja. Przykład z podręcznika: firma zarejestrowana 5 października (5. okres) z roczną deklaracją musi ująć w odliczeniu wstecznym wszystkie zakupy sprzed 1 września.

Jak wykazać odliczenie w mva-melding?

1. Zestaw faktury z okresu przed rejestracją. Dla każdego zakupu zapisz datę, kwotę MVA i to, do czego zakup służy w działalności opodatkowanej. Sticos podkreśla, że firma musi umieć udokumentować zarówno zakup, jak i jego wykorzystanie w działalności opodatkowanej MVA.
2. Odrzuć zakupy, które nie spełniają warunków (lista wyżej): prywatne, odsprzedane przed rejestracją, starsze niż trzy lata przed rejestracją albo z fakturą bez numeru organizacyjnego i liter MVA.
3. Wpisz kwotę w deklaracji mva-melding za okres, w którym firmę zarejestrowano. Według podręcznika Skatteetaten roszczenie zgłasza się w głównej deklaracji za ten okres i jednocześnie dodaje w niej uwagę o odliczeniu wstecznym. Osobnego wniosku nie składasz — dawną procedurę wniosków zniesiono.
4. Zachowaj dokumentację w księgach. Nie musisz wysyłać dokumentów razem z deklaracją, ale muszą być dostępne w księgowości firmy i trzeba je przedstawić na żądanie urzędu.

Kancelaria Tofte Hald pisze, że z jej doświadczenia urząd skarbowy (skattekontoret) docenia dołączone do deklaracji wyjaśnienie, ile wynosi odliczenie wsteczne i jakiego okresu dotyczy. To praktyczna rada, nie wymóg ustawy.

W jakim terminie trzeba zgłosić odliczenie?

Ustawa wymaga, aby roszczenie zgłosić najpóźniej trzy lata po rejestracji w rejestrze MVA.

Jeśli odliczenie wsteczne zgłosisz później deklaracją korygującą (endringsmelding) za okres rejestracji, ale nadal w tym trzyletnim terminie, według podręcznika Skatteetaten przysługują ci odsetki od okresu rejestracji (na podstawie § 11-4 ustawy o płatności i ściąganiu podatków, skattebetalingsloven).

Kiedy obowiązują inne zasady?

Dla zakupów, które wchodzą w skład dobra inwestycyjnego (kapitalvare) z § 9-1 ust. 2 lit. b ustawy o MVA (podręcznik Skatteetaten mówi tu o inwestycjach budowlanych, byggetiltak), ustawa przewiduje odrębne zasady: termin na zgłoszenie liczy się od chwili, gdy powstało prawo do odliczenia wstecznego, a granica trzech lat przed rejestracją ich nie dotyczy. Ten poradnik tych zasad nie opisuje.

Poradnik opiera się na ustawie o MVA i rozporządzeniu do niej w serwisie Lovdata, na podręczniku MVA Skatteetaten, na stronie Altinn o MVA oraz na opracowaniach Sticos i kancelarii Tofte Hald.