# Jak złożyć wniosek o dobrowolne członkostwo w folketrygden podczas wyjazdu za granicę (frivillig medlemskap)?

- Adres: https://popolsku.no/baza-wiedzy/frivillig-medlemskap-wyjazd-za-granice/
- Rodzaj: poradnik
- Region: cała Norwegia
- Dział: Zasiłki i pomoc społeczna › Członkostwo w systemie folketrygden
- Stan informacji na dzień: 21.10.2026
- Zweryfikowano: 22.10.2026
- Ostatnia zmiana: 22.10.2026
- Źródła:
  - [Nav — dobrowolne członkostwo w folketrygden podczas pobytu za granicą (warunki, zakres, stawki 2026, wniosek, odwołanie)](https://www.nav.no/frivillig-medlemskap)
  - [Lovdata — folketrygdloven § 2-8: dobrowolne członkostwo osób przebywających poza Norwegią](https://lovdata.no/lov/1997-02-28-19/§2-8)
  - [Lovdata — rozporządzenie o podstawie i stawkach składek dla niektórych grup członków na 2026 rok (FOR-2025-12-19-2784)](https://lovdata.no/dokument/SF/forskrift/2025-12-19-2784)
  - [Skatteetaten — wytyczne do folketrygdloven § 2-8: grupy wnioskodawców i wybór zakresu ochrony](https://www.skatteetaten.no/rettskilder/type/retningslinjer/samhandling-nav-utland/samhandlingsrutinen/medlemskap-i-folketrygden/folketrygdloven-2-8-frivillig-medlemskap-for-personer-utenfor-norge/)
  - [Skatteetaten — wytyczne do folketrygdloven § 2-15: zakończenie dobrowolnego członkostwa](https://www.skatteetaten.no/rettskilder/type/retningslinjer/samhandling-nav-utland/samhandlingsrutinen/medlemskap-i-folketrygden/folketrygdloven-2-15-opphor-av-frivillig-medlemskap/)
  - [Nav — praca za granicą: EOG, Szwajcaria i kraje z umową o zabezpieczeniu społecznym](https://www.nav.no/jobbe-i-utlandet)
- Cytowanie: „Jak złożyć wniosek o dobrowolne członkostwo w folketrygden podczas wyjazdu za granicę (frivillig medlemskap)?”, PoPolsku.no, stan informacji na dzień 21.10.2026, https://popolsku.no/baza-wiedzy/frivillig-medlemskap-wyjazd-za-granice/

---

Jeżeli wyjeżdżasz z Norwegii do pracy lub na dłuższy pobyt za granicą i z tego powodu tracisz członkostwo w norweskim systemie ubezpieczeń społecznych (**folketrygden**), możesz złożyć do Nav wniosek o **dobrowolne członkostwo** (*frivillig medlemskap*). Warunkiem jest co najmniej 3 lata członkostwa w ciągu ostatnich 5 pełnych lat kalendarzowych i silny związek z Norwegią. Członkostwo obowiązuje najwcześniej od dnia, w którym Nav otrzyma wniosek, więc złóż go z wyprzedzeniem. Poradnik jest dla osób, które były członkami folketrygden i wyjeżdżają z Norwegii; nie dotyczy dobrowolnego członkostwa podczas pobytu w Norwegii.

## Czy ta procedura dotyczy twojego wyjazdu?

Co dzieje się z członkostwem po wyjeździe, zależy między innymi od tego, co będziesz robić za granicą i jak długo tam zostaniesz.

- **Praca w kraju EOG** (także w Polsce): o tym, ustawodawstwo którego kraju ma do ciebie zastosowanie, decydują przepisy o zabezpieczeniu społecznym z umowy EOG (*EØS-avtalen*). Szwajcaria nie należy do EOG; przepisy te obowiązują tam tylko obywateli państw EFTA (Norwegii, Islandii, Liechtensteinu i Szwajcarii). Jeżeli będziesz przebywać w kraju EOG lub w Szwajcarii, formularz wniosku Nav przeznaczony jest tylko dla dwóch grup: obywateli państw spoza EOG oraz osób, które mają emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy (*pensjon eller uføretrygd*) i wnioskują o dobrowolne członkostwo.
- **Kraj spoza EOG**: sprawdź najpierw, czy Norwegia ma z tym krajem umowę o zabezpieczeniu społecznym (*trygdeavtale*). Gdy umowy nie ma, o członkostwie decyduje norweska ustawa o ubezpieczeniach społecznych (*folketrygdloven*).

Zasady wynikające z poszczególnych umów wykraczają poza ten poradnik. Członkostwo przy rozpoczynaniu pracy w Norwegii opisuje poradnik [Czy pierwsza praca w Norwegii obejmuje ubezpieczeniem?](https://popolsku.no/baza-wiedzy/ubezpieczenie-przy-pierwszej-pracy/).

## Kto może zostać dobrowolnym członkiem?

Dwa warunki muszą być spełnione zawsze:

- **wcześniejsze członkostwo** (*forutgående trygdetid*): co najmniej 3 z ostatnich 5 pełnych lat kalendarzowych przed złożeniem wniosku byłeś członkiem folketrygden; jeżeli w tych latach podlegałeś systemowi ubezpieczeń innego kraju EOG, okresy te mogą zostać zaliczone jako członkostwo;
- **silny związek ze społeczeństwem norweskim** (*nær tilknytning til det norske samfunnet*); ocena zależy od twojej sytuacji.

Skatteetaten wymienia wśród wnioskodawców o dobrowolne członkostwo między innymi pracowników wysłanych przez norweskich pracodawców, samozatrudnionych, emerytów, osoby z uføretrygd, marynarzy, misjonarzy i au pair; lista nie jest zamknięta.

### Kiedy masz prawo do członkostwa?

Jeżeli spełniasz warunek wcześniejszego członkostwa, masz prawo do dobrowolnego członkostwa, gdy:

- pracujesz za granicą jako pracownik firmy z siedzibą główną w Norwegii;
- studiujesz na uniwersytecie lub w szkole wyższej za granicą bez wsparcia Lånekassen;
- wykonujesz za granicą zadanie publiczne albo masz tam stypendium publiczne (*offentlig oppdrag eller stipend*);
- pobierasz emeryturę lub uføretrygd z folketrygden, masz co najmniej 30 lat członkostwa po ukończeniu 16 lat i byłeś członkiem przez ostatnie 10 lat przed złożeniem wniosku.

### A jeśli nie należysz do tych grup?

Nav może przyznać członkostwo, gdy przemawiają za tym **szczególne powody** (*særlige grunner*). Bierze pod uwagę między innymi, co będziesz robić za granicą i jak długo tam zostaniesz. Silna więź organizacyjna z firmą lub organizacją w Norwegii może oznaczać, że wymóg jest spełniony.

### Członkowie rodziny

Wniosek mogą złożyć także członkowie rodziny, którzy sami nie pracują i przebywają za granicą razem z pracownikiem będącym dobrowolnym członkiem:

- **małżonek, zarejestrowany partner lub konkubent ze wspólnym dzieckiem** musi sam spełnić warunek 3 z 5 lat i mieć silny związek z Norwegią; jeżeli celem wyjazdu jest towarzyszenie żywicielowi rodziny, członkostwo jest zwykle przyznawane;
- **własne dzieci poniżej 18 lat** nie muszą spełniać warunku 3 z 5 lat; rodzic wpisuje je do swojego wniosku;
- dzieci powyżej 18 lat składają własny wniosek, a za dzieci małżonka lub partnera z innego związku (*særkullsbarn*) wniosek składa ich rodzic.

## Jaki zakres ochrony możesz wybrać?

Możesz wnioskować o członkostwo w **części zdrowotnej** (*helsedelen*), **części emerytalnej** (*pensjonsdelen*) albo w obu. Emeryt bez dochodu z pracy może być członkiem tylko części zdrowotnej.

- **Część zdrowotna** obejmuje usługi zdrowotne, zasiłek pogrzebowy (*gravferdsstønad*) i jednorazowe świadczenie przy urodzeniu lub adopcji dziecka (*engangsstønad*). Możesz dodatkowo wnioskować o prawo do zasiłku chorobowego (*sykepenger*) i świadczenia rodzicielskiego (*foreldrepenger*).
- **Część emerytalna** obejmuje między innymi emeryturę (*alderspensjon*), uføretrygd, świadczenia dla owdowiałego małżonka, rentę dla dzieci (*barnepensjon*), zasiłek dla bezrobotnych (*dagpenger*), świadczenie oceny zdolności do pracy (*arbeidsavklaringspenger*), wsparcie dla samotnego rodzica, zasiłek pogrzebowy i rehabilitację medyczną. Możesz też wnioskować o szczególne uprawnienia przy wypadku przy pracy (*yrkesskade*).

## Ile kosztuje dobrowolne członkostwo w 2026 roku?

Od dochodu płacisz **składkę na ubezpieczenie** (*trygdeavgift*). Jej wysokość zależy od tego, czy płacisz podatek w Norwegii, czy twój pracodawca płaci w Norwegii składkę pracodawcy (*arbeidsgiveravgift*) i jaki zakres ochrony wybierzesz.

- W 2026 roku nie płacisz składki, jeżeli nie masz dochodu albo twój dochód jest niższy niż **99 650 NOK**.
- Składka nie może przekroczyć **25%** tej części dochodu, która przekracza 99 650 NOK.

Stawki 2026 dla pracownika i osoby samozatrudnionej, gdy **nie płacisz podatku w Norwegii** (całą składkę płacisz do Nav; u pracownika dotyczy to sytuacji, gdy pracodawca nie płaci arbeidsgiveravgift w Norwegii):

| Zakres ochrony | Składka 2026 |
|---|---|
| Część zdrowotna | 9,1% |
| Część zdrowotna z sykepenger | 13,8% |
| Część emerytalna | 26,3% |
| Część zdrowotna i emerytalna | 35,4% |
| Część zdrowotna z sykepenger i emerytalna | 40,1% |
| Jak wyżej, z prawem do odszkodowania za wypadek przy pracy | 40,3% |

Pozostałe sytuacje:

- **Wynagrodzenie z Norwegii i podatek w Norwegii**: Skatteetaten potrąca składkę razem z podatkiem.
- **Wynagrodzenie z zagranicy i podatek w Norwegii**: część składki potrąca Skatteetaten razem z podatkiem, a część płacisz do Nav, bo zagraniczny pracodawca nie płaci za ciebie arbeidsgiveravgift w Norwegii. Do Nav płacisz wtedy od 2,3% (część zdrowotna) do 14,1% (pełny zakres z odszkodowaniem za wypadek przy pracy).
- **Emeryt lub osoba z uføretrygd bez dochodu z pracy** (tylko część zdrowotna): 2,3%, gdy płacisz podatek w Norwegii, 9,1%, gdy nie płacisz, i 7,4%, gdy płacisz podatek u źródła (*kildeskatt*) — wtedy całą składkę płacisz do Nav.

Samozatrudnieni płacący podatek w Norwegii mają osobną tabelę stawek części płaconej do Nav. Pełne stawki podaje strona Nav i rozporządzenie o stawkach na 2026 rok.

## Jak złożyć wniosek?

1. Ustal, czy w twojej sytuacji wniosek składa się na formularzu Nav (sekcja o EOG i krajach spoza EOG powyżej).
2. Sprawdź warunek 3 z 5 pełnych lat kalendarzowych i to, czy należysz do grupy z prawem do członkostwa, czy będziesz powoływać się na szczególne powody.
3. Wybierz zakres: część zdrowotna, emerytalna lub obie, ewentualnie z sykepenger i foreldrepenger.
4. Wypełnij formularz Nav **NAV 02-08.05** „Søknad om medlemskap i folketrygden under opphold utenfor EØS” ([złóż wniosek na stronie Nav](https://www.nav.no/fyllut/nav020805)). Jeżeli wyjeżdżasz z rodziną, wpisz do wniosku własne dzieci poniżej 18 lat.
5. Jeżeli wysyła cię pracodawca, poproś go o wypełnienie potwierdzenia wysłania poza EOG (*bekreftelse på utsending utenfor EØS*). Nie musisz go dołączać, jeżeli jesteś pracownikiem państwowym i obywatelem Norwegii, innego kraju EOG lub Szwajcarii.
6. Brakujące dokumenty doślij przez usługę Nav do dosyłania dokumentów (*ettersendelse*). Nav potrzebuje całej niezbędnej dokumentacji, aby rozpatrzyć wniosek.

### Od kiedy obowiązuje członkostwo?

Dobrowolne członkostwo obowiązuje **najwcześniej od dnia, w którym Nav otrzymał wniosek** (folketrygdloven § 2-8 ust. 5). Ustawa pozwala mimo to przyjąć członka od wcześniejszej daty, jeżeli pozostałe warunki prawa do świadczenia z folketrygden nie są jeszcze spełnione i uzna się to za uzasadnione. Dlatego złóż wniosek jak najwcześniej, najlepiej przed wyjazdem.

### Ile trwa rozpatrzenie wniosku?

Nav podaje, że przewidywany czas rozpatrzenia wniosku o członkostwo wynosi **6 miesięcy**, licząc od otrzymania wniosku do wydania decyzji.

## Kiedy dobrowolne członkostwo się kończy?

Dobrowolne członkostwo kończy się między innymi, gdy:

- zrezygnujesz z członkostwa;
- upłynie okres, na który je przyznano;
- przestaną istnieć podstawy, na których je przyznano;
- spełnisz warunki obowiązkowego członkostwa;
- nie zapłacisz należnej składki.

## Co zrobić, gdy nie zgadzasz się z decyzją?

1. Złóż odwołanie (*klage*) do jednostki Nav, która wydała decyzję. Sposób, adresata i termin odwołania (*klagefrist*) znajdziesz w decyzji.
2. Jeżeli jednostka nie uwzględni odwołania, przekaże je do **Nav klageinstans**.
3. Od decyzji Nav klageinstans możesz, z pewnymi wyjątkami, wnieść dalsze odwołanie (*anke*); termin podaje decyzja.

Nav podaje przewidywane czasy: odwołanie od decyzji o członkostwie 10 tygodni, odwołanie w Nav klageinstans 3 miesiące, anke 2 miesiące. Możesz skorzystać z adwokata albo udzielić pełnomocnictwa innej osobie.

Poradnik opiera się na stronie Nav o dobrowolnym członkostwie podczas pobytu za granicą, na folketrygdloven § 2-8, § 2-9 i § 2-15, na rozporządzeniu o stawkach składek na 2026 rok oraz na wytycznych Skatteetaten.